ระบบห้องเรียนออนไลน์อัจฉริยะด้วย AI
เพื่อการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

1. ชื่อผลงานที่เป็นแบบอย่างที่ดี

ชื่อผลงาน (ภาษาไทย): ระบบห้องเรียนออนไลน์อัจฉริยะด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อยกระดับการจัดการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล และการดูแลผู้เรียนรายบุคคลในศตวรรษที่ 21

ชื่อรูปแบบ/Model (ภาษาอังกฤษ): AI Smart Classroom Model (ASCM) — โรงเรียนบ้านวังสะพุง

สถานศึกษา: โรงเรียนบ้านวังสะพุง อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2

ผู้รับผิดชอบโครงการ: นายสันติ จันทวงศ์ (Mr. Santi Chantawong) ตำแหน่งครู อีเมล bwp-app@loei2.go.th เว็บไซต์ https://krukasert.com

ผลงานนี้เป็นการ พัฒนาต่อยอด จากนวัตกรรมเดิม "ระบบห้องเรียนออนไลน์ เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ในรูปแบบดิจิทัล" (อ้างอิง: innovation.php) โดยเพิ่มโมดูล AI ด้าน Facial Recognition และการวิเคราะห์ข้อมูลผลการเรียน เพื่อให้ชื่อผลงานมีความจำเพาะ (Specific name) สะท้อนอัตลักษณ์ของสถานศึกษา และสอดคล้องกับตัวชี้วัดด้านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการจัดการเรียนรู้

2. วัตถุประสงค์ที่สอดคล้องกับตัวชี้วัดและมาตรฐาน

วัตถุประสงค์ของผลงานถูกออกแบบให้ตอบสนองต่อมาตรฐานการศึกษาและตัวชี้วัดการประเมินคุณภาพภายนอกของ สมศ. ด้านผู้เรียน ด้านกระบวนการบริหารและการจัดการ และด้านกระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ดังนี้

• เพื่อเพิ่มความสะดวกและความปลอดภัยในการเข้าระบบด้วยเทคโนโลยีจดจำใบหน้า (Face Recognition Login)
• เพื่อบันทึกเวลาเรียน/เช็คชื่ออัตโนมัติด้วย AI ลดเวลาที่ครูใช้เช็คชื่อหน้าห้องเรียน และลดการทุจริตการเช็คชื่อแทนกัน ซึ่งสอดคล้องกับตัวชี้วัดด้าน "คุณภาพของผู้เรียน" ในส่วนของการมีวินัยและความรับผิดชอบ
• เพื่อให้ครูนำเข้าข้อสอบ (ก่อนเรียน/หลังเรียน/กลางภาค/ปลายภาค) จากข้อความได้อย่างรวดเร็ว สนับสนุนตัวชี้วัดด้าน "กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ"
• เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบผลคะแนนก่อนเรียน–หลังเรียนรายตัวชี้วัด/มาตรฐานการเรียนรู้ และระบุจุดที่ต้องสอนซ่อมเสริมเป็นรายบุคคล สอดคล้องกับตัวชี้วัดด้าน "ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน"
• เพื่อแจ้งเตือนกำหนดส่งงานและกำหนดสอบล่วงหน้าอัตโนมัติ ลดปัญหานักเรียนลืมส่งงาน/พลาดสอบ
• เพื่อเพิ่มรูปแบบใบงาน/แบบฝึกหัดให้หลากหลาย (อธิบาย ถูก-ผิด จับคู่ เรียงลำดับ) พร้อมระบบตรวจให้คะแนนอัตโนมัติ ลดภาระงานเอกสารของครูและเพิ่มเวลาสำหรับการดูแลผู้เรียนรายบุคคล

3. กระบวนการหรือขั้นตอนการดำเนินงาน

การพัฒนาและนำระบบไปใช้ดำเนินการอย่างเป็นระบบตามวงจรคุณภาพ PDCA ดังนี้

3.1 ขั้นตอนการดำเนินงานรายโมดูล

3.2 ขอบเขตเดิมที่ยังคงไว้ (ระบบฐาน)

• ระบบจัดการผู้ใช้งาน 3 ระดับ (Admin, Teacher, Student)
• ระบบจัดการรายวิชา บทเรียน และสื่อการเรียนรู้ (เอกสาร/วิดีโอ)
• ระบบการบ้านและแบบทดสอบออนไลน์
• ระบบประเมินผลและรายงานผลการเรียน

4. ผลการดำเนินงานที่ส่งผลดีต่อผู้เรียนหรือสถานศึกษา

สรุปผลการดำเนินงานที่บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ แสดงทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ และควรมี ข้อมูลพัฒนาการย้อนหลังอย่างน้อย 3 ปีการศึกษา เพื่อยืนยันความต่อเนื่องของผลลัพธ์

4.1 ผลเชิงปริมาณ

4.2 ผลเชิงคุณภาพ

ผลลัพธ์ดังกล่าวตอบสนองโดยตรงต่อวัตถุประสงค์ในองค์ประกอบที่ 2 ทั้งด้านผู้เรียน (วินัย ผลสัมฤทธิ์) และด้านสถานศึกษา (ประสิทธิภาพการบริหารจัดการชั้นเรียนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล)

5. วิธีการประเมินผล

กำหนดเครื่องมือและวิธีการวัดผลที่ชัดเจน น่าเชื่อถือ และตรวจสอบได้ ดังนี้

• แบบทดสอบก่อนเรียน–หลังเรียน (Pre-test/Post-test) รายตัวชี้วัด เพื่อวัดพัฒนาการ (Learning Gain) ของผู้เรียนแต่ละคน
• รายงานสถิติการเข้าเรียนจากระบบ AI Attendance เทียบกับการเช็คชื่อโดยครู (manual check) เพื่อยืนยันความแม่นยำ
• บันทึกผลการตรวจใบงานอัตโนมัติ (Auto-grading log) เทียบกับการตรวจของครูแบบสุ่มตรวจซ้ำ (sampling)
• แบบสอบถามความพึงพอใจ ของครู นักเรียน และผู้ปกครองต่อการใช้งานระบบ
• การนิเทศ/สังเกตการสอนในชั้นเรียน (Classroom Observation) โดยฝ่ายวิชาการหรือผู้บริหารสถานศึกษา
• ผลการประเมินสรุปเป็นรอบ ภาคเรียนละ 1 ครั้ง และสรุปภาพรวมทุกสิ้นปีการศึกษาเพื่อใช้ในการปรับปรุงตามวงจร PDCA (องค์ประกอบที่ 3)

6. ปัจจัยหรือสิ่งสนับสนุนให้เกิดความสำเร็จ

ปัจจัยสนับสนุนทั้งจากภายในและภายนอกสถานศึกษาที่มีส่วนทำให้เกิดแบบอย่างที่ดีนี้ ได้แก่

ปัจจัยภายในสถานศึกษา

• การสนับสนุนของผู้บริหารสถานศึกษาในด้านนโยบายและงบประมาณสำหรับโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยี (กล้อง เซิร์ฟเวอร์ อินเทอร์เน็ต)
• ความร่วมมือของคณะครูในการนำระบบไปใช้จริงในชั้นเรียนและให้ข้อเสนอแนะเพื่อการปรับปรุง
• ความร่วมมือของนักเรียนและผู้ปกครองในการยินยอมให้เก็บข้อมูลชีวมิติ (consent) ตามหลัก PDPA

ปัจจัยภายนอกสถานศึกษา

• การนิเทศ ติดตาม และให้คำปรึกษาจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 2
• เทคโนโลยี/ไลบรารีโอเพนซอร์สด้าน Facial Recognition (เช่น face-api.js, OpenCV) ที่เอื้อให้พัฒนาได้ด้วยต้นทุนต่ำ
• เครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการระหว่างโรงเรียน/ครูผู้สอนในกลุ่มเครือข่ายที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านนวัตกรรมดิจิทัล

7. ชื่อบุคคลหรือหน่วยงานภายนอกที่ให้การยอมรับ

ระบุบุคคล สถานศึกษา หรือหน่วยงานที่ให้การยอมรับผลงานนี้ โดยมีหลักฐานยืนยันการนำไปใช้จริง และเป็นข้อมูลย้อนหลังไม่เกิน 3 ปี (หากมีรางวัล ต้องเป็นระดับต้นสังกัดขึ้นไป หรือไม่มีรางวัลอ้างอิงก็ได้)

ทั้งนี้ ผู้รับผิดชอบโครงการควรเตรียมความพร้อมในการชี้แจงข้อมูลต่อผู้ประเมิน และจัดเก็บหลักฐาน (หนังสือขอบคุณ บันทึกการศึกษาดูงาน ภาพกิจกรรม รายงานผล) ให้พร้อมตรวจสอบ

8. การเผยแพร่แบบอย่างที่ดี

หลักฐานที่แสดงถึงการเผยแพร่ผลงาน และยืนยันว่ามีผู้นำไปเป็นแบบอย่าง/ปรับใช้จริง ได้แก่

• การเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ของสถานศึกษา https://krukasert.com ในรูปแบบเอกสารรายงานนวัตกรรม
• การนำเสนอในเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้/ประชุมวิชาการของกลุ่มเครือข่ายโรงเรียน หรือสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
• การเผยแพร่ผ่านช่องทางสื่อสังคมออนไลน์ของสถานศึกษาหรือกลุ่มครูผู้สอน

การมีผู้นำผลงานไปเป็นแบบอย่างถือเป็นการต่อยอดผลงานและสร้างขวัญกำลังใจ อันเป็นคุณค่าสำคัญของการดำเนินงานนวัตกรรมนี้

ผู้พัฒนาและช่องทางติดต่อ

พัฒนาโดย: นายสันติ จันทวงศ์ (Mr. Santi Chantawong) ครู โรงเรียนบ้านวังสะพุง อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย

อีเมล: bwp-app@loei2.go.th  |  เว็บไซต์: https://krukasert.com

เอกสารฉบับนี้เป็นการพัฒนาต่อยอดจาก Best Practice เดิม (innovation.php) เพื่อนำเสนอเป็นแบบอย่างที่ดีทางการศึกษาฉบับปรับปรุง ที่ผนวกเทคโนโลยี AI เข้ากับระบบห้องเรียนออนไลน์เดิม และเรียบเรียงเนื้อหาให้ครบถ้วนตามองค์ประกอบการประเมินของ สมศ. ทั้ง 8 ข้อ